
NT NEWS 24
नायगाव/पुणे:
आज ३ जानेवारी! ज्या माऊलीने अंगावर शेण-दगड झेलले, पण हातातील शिक्षणाची पाटी कधी सोडली नाही, अशा भारतीय पहिल्या महिला शिक्षिका क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांची आज १९५ वी जयंती. या निमित्ताने सावित्रीबाईंचे जन्मगाव सातारा जिल्ह्यातील नायगाव आणि कर्मभूमी पुणे येथे जनसागराचा महापूर लोटला आहे.
राज्यातील उत्सवाचे स्वरूप:
नायगाव (सातारा): सावित्रीबाईंच्या स्मारकापाशी पहाटेपासूनच अभिषेक आणि पुष्पहार अर्पण करण्यासाठी अनुयायांची गर्दी झाली आहे. राज्य सरकारचे मंत्री आणि विविध सामाजिक संघटनांनी येथे हजेरी लावून अभिवादन केले आहे.
भिडे वाडा, पुणे: जिथे मुलींची पहिली शाळा सुरू झाली, त्या पुण्यातील भिडे वाड्यात आजही शेकडो विद्यार्थिनींनी एकत्र येत ‘सावित्रीच्या लेकी’ असल्याचा अभिमान व्यक्त केला.
शाळा-महाविद्यालयांत उपक्रम: आजचा दिवस राज्यभरात ‘बालिका दिन’ म्हणून साजरा होत आहे. शाळांमध्ये सावित्रीबाईंच्या जीवनावर आधारित वक्तृत्व स्पर्धा, निबंध स्पर्धा आणि ‘सावित्रीबाईंची वेशभूषा’ अशा स्पर्धांचे आयोजन करण्यात आले आहे.
महाराष्ट्रात ३ जानेवारीचे महत्त्व (सविस्तर विश्लेषण)
महाराष्ट्राच्या सामाजिक आणि शैक्षणिक जडणघडणीत ३ जानेवारी या दिवसाला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. हे महत्त्व खालील मुद्द्यांच्या आधारे समजून घेता येईल:
१. ‘बालिका दिन’ म्हणून गौरव:
महाराष्ट्र सरकारने ३ जानेवारी हा दिवस अधिकृतपणे ‘बालिका दिन’ म्हणून घोषित केला आहे. मुलींच्या शिक्षणाविषयी जनजागृती करणे आणि त्यांना सन्मान मिळवून देणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
२. स्त्री शिक्षणाची क्रांती:
१८४८ मध्ये पुण्यातील बुधवार पेठेतील भिडे वाड्यात पहिली मुलींची शाळा सुरू करून सावित्रीबाईंनी शतकानुशतके बंद असलेली ज्ञानाची दारे स्त्रियांसाठी उघडली. आज महाराष्ट्रातील महिला जी प्रगती करत आहेत, त्याचे मूळ या दिवसात दडलेले आहे.
३. सामाजिक समतेचा संदेश:
सावित्रीबाई केवळ शिक्षिका नव्हत्या, तर त्या समाजसुधारक होत्या. अस्पृश्यता निवारण, बालविवाह प्रथा बंद करणे आणि विधवांच्या पुनर्वसनासाठी त्यांनी केलेले कार्य आजही महाराष्ट्रासाठी प्रेरणादायी आहे.
४. वैचारिक वारसा:
आजच्या दिवशी सावित्रीबाईंच्या ‘काव्यफुले’ आणि ‘बावनकशी सुबोध रत्नाकर’ या साहित्याचे वाचन केले जाते. त्यांच्या विचारांमुळेच महाराष्ट्राला पुरोगामी राज्य म्हणून ओळख मिळाली आहे.
Author: Bhayyasaheb Kambale
NT NEWS 24
